Sunday, 25 June 2017

माती

तुला माती होता येईल का?
मी जिरूनच जाणार आहे
एके दिवशी
माझी सगळी सुख दुःखे,
मान अपमान
त्रास आनंद
स्वाभिमान
अहंकार
सगळं घेऊन
मातीत घट्ट जुळून येणार आहे..
त्याआधीच,
तुला माती होता येईल का?
तू फक्त मुसळधार बरसून जातोस,
मीही फक्त नखशिखांत भिजत राहते
तुझ्याशिवाय देहावरून काहीच वाहून जात नाही..
तू माझ्या डोळ्यासमोर जिरून जातोस,
ती माती आपली नाही!
तू माझी माती हो
तसंही, किती युगे ह्या चक्रात अडकायचंय?
मला तुला भेटायचंय!

-बागेश्री

Monday, 19 June 2017

निर्झर

आपल्या आत
खोल उरात
असतो
एक झरा
मनाच्या काठावरून
अंतरंगात, अविरत
कोसळणारा!
त्याचे शुभ्र स्फटिक
चमकतात
लकाकतात
उडतात
पडतात..
                   असतो अखंड कोसळत
                    एक झरा
                    ज्याला कळत नाही
                    कुठलीही भाषा
                    कोणता व्यवहार
                    कुठली नाती वा परिवार
तो जाणतो फक्त
उसळणं उतरणं
शुभ्र तुषारांतून
प्रवाहात कोसळणं...
                      आयुष्याला
                      चैतन्यदायी राखण्याचा
                      एकमेव वसा घेऊन
                      ....आपल्या आत
                      खोल उरात
                      कोसळत असतो
                      एक झरा!
मनाच्या काठावरून
अंतरंगात....
अविरत!

-बागेश्री

पावसाळा

मी तुला कपात भरून पावसाळा देईन
बदल्यात तू मला
भुरभूर ढग दे
एका कुपीत बंद करून...
जेव्हा एकांतात
मी एकटी असेन
अंधार मिट्ट करून
माझ्या आवडीचा तलत ऐकत बसेन
तेव्हा
मी उघडेन माझे ढग
पसरू देईन कुपीतून
घरभर....
तुही अगदी तेव्हाच
उपडा कर
कपातला पाऊस आणि
व्यापू दे त्याला
तुझं गर्द आभाळ..
इथे ढग
तिथे... पाऊस
इथे तलत
तिथे... पाऊस
मग मी हळू हळू विरघळून जाईन
हलके हलके
ढग होईन...
तुझ्या आभाळात, रेंगाळत राहीन
तेव्हा तू मृदग्धांतून तुझ्या श्वासात ओढून घे मला
आणि तेव्हाच
घे भरून पुन्हा,
तुझ्या कपात, तुझा पावसाळा!
इथे मात्र
कलंडलेली कुपी
नि तलतचे सूर
न्याहाळत राहतील.. एक रिकामी खुर्ची!

-बागेश्री 

Wednesday, 14 June 2017

सरोवर

स्वतःच्या अस्तित्वाच्या
सरोवरात डुंबत रहावं तास न् तास
नि कधीतरी बाहेर पडावं
अनुभूतीची ओल
गच्च अंगावर घेऊन...
बसून रहावं शांत
वास्तवाचा करकरीत सूर्य
अंगावर घेत,
निथळू द्यावा
थेंब न् थेंब
स्तब्ध परिसरात..

काही वेळाने
पहावं वाकून
स्वतःचंच रूप
स्वतःच्या सरोवरात..
दोन डोळ्यांची
लख्ख तकाकी
निरखत राहील
एक नितळ तळ!

-बागेश्री

Thursday, 8 June 2017

मी घरी आलेय...!

मला आवडतो तो प्रत्येक क्षण
ज्या ज्या क्षणी मी परतून
स्वतःकडे येते...!
आणि
मला आस्थेने  विचारलं जातं,
"दमलीस का गं?"
स्वतःला विचारलेल्या, स्वतःच्याच स्निग्ध प्रश्नाने
मी स्थिरावत जाते
होते शांत
आणि सरतो सारा शीण, प्रवासाचा...

पण
मी पाहतेय वाट
त्या क्षणाची, ज्या क्षणी मी
उतरवून टाकेन
माझी प्रवासी बॅग कायमसाठी आणि
हक्काने मागेन, स्वतःकडेच
माझेच जुने, माळावरच्या ट्रंकेतले
जरासे जीर्ण पण खूप कम्फर्टेबल कपडे!
आणि निर्वाणीचे सांगेन की,  आता
थांबतेय. इथेच. संपवतेय, वणवण. कायमची.
मी माझ्या हक्काच्या मुक्कामी आलेय,
"मी... घरी आलेय!"

-बागेश्री

Friday, 2 June 2017

वगैरे, वगैरे

ती: (स्वतःशीच पण मोठ्याने)
धरणीने घातली साद वगैरे
 ... आकाशाचे मोडले छप्पर वगैरे
 तोडून वीजेची कडी जबरेने
पावसाने घेतली झेप वगैरे

तो (स्वतःशी)
बाप्रे! कवितेचा मूड!!! आता हिला ह्या मुडातून बाहेर काढायची म्हणजे टरबूजाची बी सोलताना साल न तुटण्याची काळजी घेण्यासारखं आहे. नाहीतर "जायचा इथे माझाच बळी.. वगैरे.."  ई शी हे काय बोल्तोय मी.

(मोठ्याने, गुणी नव-याच्या आवाजात)  अगं मी काय म्हणतो

ती: आताच म्हणायला हवंय का? लिहीतेय ना मी!

(जरासा सटपटतो पण बेअरींग सोडत नाही)

तो: मी म्हणत होतो की, तो कमी दाबाचा पट्टा जरा महाराष्ट्राकडे सरकू दे ना

ती: ( एखाद्या वेड्याकडे पहावं त्या नजरेने) त्याचं इथे काय?

तो:  मग पाड की झक्कास कविता

ती: पाड!!!!

तो: (टरबूजाची बी तडकलीच) आय मीन

ती: (वर्च्या पट्टीत) त्या चकल्या आहेत, जिलब्या की झाडाला लटकलेली फळं?

तो: अर्रे हां! मी म्हणत होतो, ते मघाशी चहा करणार होतीस ना? पाsssवसाळी झालीये हवा.. वगैरे?

चहा तिचा विकच पाँईन्ट! बी तडकलेल्या आवरणातून तणतणत बाहेर येते, किचनमध्ये जाते आणि तो "हुश्श" म्हणत बाल्कनीत जाऊन बसतो!! मोबाईलवर सावन अ‍ॅप्लिकेशन शोधून लताच्या आवाजातलं तिचं फेवरीट "रिमझिम गिरे सावन.." गाणं लावतो. रिपीट मोडवर.
                 चहा येतो. चहा एक-एक घोट करत संपत जातो.. लता "सुल...ग सु...लग" म्हणताना दरवेळी त्याची मान डोलते. दोघेही गाण्यात आणि चहात डुंबलेले. दोघांत वेगवेगळ्या विषयांवर गप्पा होतात. गार वा-याची झुळूक येत राहते... दोघे अबोल होत ते अनुभवत राहतात.
          ती केव्हातरी उठून जाते, रात्रीच्या स्वयंपाकाच्या तयारीला! तो बाल्कनीतला लाईट लावून, हाती वर्तमानपत्र घेऊन जगभरातल्या घडामोडीत गुंतून जातो!

अनेक पावसाळे येतात. जातात. ऋतुचक्र फिरत राहतं, नातं घट्ट- मुट्ट, मुरत राहतं. आधीची हुरहूर, दाटणारं काहूर सगळं शमून नात्याला समजूतदारपणाचा वर्ख चढतो. कधी विनोदाची फोडणी, कधी रागाचा तडका कधी सपक अबोलपणा तर कधी मसालेदार थट्टा- मस्करी करत जगणं सुरू असतं. आयुष्याचा मोठ्ठा प्रवास एकट्याने करणं जिकीरीचंच. तिथे पलीकडे, त्या टोकाला पोहोचायचं असतं! प्रवास सोपा सुटसुटीत असता तर  चिंता नव्हती इथे नागमोडी वळणं, डोंगर द-या, कुठे राजमार्ग तर कुठे पायवाट. शिवाय प्रवासातली अगणित संकटे. आणि तशातच तब्बेत!
ती अशा खडतर प्रवासात उत्तम कशी राहिल? अनेक ऋतूंची आवर्तनं होत राहतील. कधी सारं काही जपलेलं करपवून टाकणारं उन पडेल, तर कधी काडी- काडी जोडलेलं उडवून नेणारा सोसाट्याचा वारा असेल, कधी होत्याचं नव्हतं करणारा पाऊस तर कधी आत्मविश्वास गोठवणारी थंडी! अशावेळी सावरणारे दोन हात आणि समजून घेणारं मन हवंच सोबतीला.
          प्रवासभर अशी एकमेकांच्या सहवासाची शिदोरी पुरवत पुरवत त्या टोकाला पोहोचायचं असतं....

रिपीट मोड वरचं गाणं कुणाचा तरी कॉल आल्याने थांबलं आणि ह्याचीही तंद्री भंग झाली.

ती  आत पोळ्या करत काहीतरी गुणगूणत होती. तो तिथे जात म्हणाला...
अगं ते "हे ते वगैरे, वगैरे" कवितेच्या पुढच्या ओळी सांगतेस ना, मी घेतो लिहून . त्याच्या हातातली वही पेन आणि चेह-यावरचे स्निग्ध भाव तिने टिपले. आणि दिलखुलास हसत समोरच्या खिडकीची काच उघडली... पावसाचे हलके तुषार खिडकीच्या कठड्यावर भुरभूरत राहिले...

   -बागेश्री

Wednesday, 31 May 2017

पूर्णान्न

पोटात हलकीशी भूक घेऊन केलेला स्वयंपाक जास्त रुचकर होतो असा माझा स्वतःचा अनुभव. छान भूक लागलेली असताना चवीचं ज्ञान जास्त सजग असतं. अशावेळी हा गरमा गरम पदार्थ जर आता पानात येणार असेल तर तो मला कशा चवीचा खायला आवडेल ह्या विचारातून योग्य मसाले पडत असावेत. मसाल्यांच्या वासावरून चव ताडता येते. वैयक्तिक आवडीतून केलेलं जास्त युनिव्हर्सल हा जगाचा नियम!
त्यामुळे पदार्थ उत्तम होण्याची हमी! भरपेट खाऊन स्वयंपाकाला उभे राहिले की चवीचं ज्ञान शिथिल होऊन जातं. (आपल्यासकट त्यालाही आळस चढत असावा 😃)
          म्हणजेच हाताच्या चवीपेक्षा रसनेची चव महत्वाची. त्यामुळे अनेकदा "फुडी" माणसे उत्तम स्वयंपाक करताना दिसतात. थोडक्यात काय तर खाणे आणि खाऊ घालणे ह्यांत ज्याला मनापासून रुची आहे त्याच्या हातून रुचकर स्वयंपाक होतोच.. पाक करताना
करणा-याचं मन जितकं शांत व सकारात्मक तितके समाधान खाणा-याला नकळत लाभते असाही माझा दृढ समज आहे. चिडचिड, तणतणत केलेला स्वयंपाक फायद्याचा नसतो, कारण अन्न बनवणा-याची मानसिकता अन्नरसात उतरते. म्हणूनच पूर्वी संस्कृत श्लोकोच्चार करत अन्न सिद्ध केलं जायचं... ते सकस आणि उत्कृष्ट असायचं.

खरं तर शांत मनाने, मायेने शिजवलेलं अन्न आपोआपच असं सिद्ध होत असावं... हीच माझ्यालेखी "पूर्णान्नाची" व्याख्या !

-बागेश्री